Elfstedentocht helden op het ijs | Alvestêdetocht helden op it iis
Op oude, 17e eeuwse schilderijen van de Hollandse meesters kan men al de prachtigste wintergezichten zien, met grote groepen mensen die zich vermaken op het ijs. Jong en oud, hoog en laag, man en vrouw vermaken zich op de smalle ijzers. Schaatsen brengt mensen bij elkaar en schept een band. Op schaatsen is het gezellig, maar er is ook competitie: wie rijdt het hardst of het mooist.
Al in 1763 meldt de Historische Beschryvinghe van Friesland dat het zo nu en dan kon gebeuren dat goede schaatsers op een dag alle elf steden langs reden. En er zijn stoere verhalen bekend over barre winters met legendarische hardrijders in de 18e en 19e eeuw.De Vereniging De Friesche Elf StedenIn 1909 wordt op initiatief van sportpromotor Pim Mulier uit Witmarsum de eerste officiële Elfstedentocht gehouden. Deze tocht wordt georganiseerd door de Friese IJsbond. Drieëntwintig schaatsers beginnen aan de tocht, negen van hen halen de finish. De winnaar van deze allereerste echte Elfstedentocht is de theologiestudent Minne Hoekstra uit Wergea. Hij is bijna veertien uren onderweg om van Leeuwarden naar Leeuwarden te komen.
Twee weken later richt de jonge Leeuwarder advocaat Mindert Evert Hepkema samen met een paar kompanen de Vereniging De Friesche Elf Steden op. De eerste Elfstedentocht die de vereniging kan uitschrijven is in 1912. Het wordt een wedstrijd én toertocht. In totaal zullen er in de twintigste eeuw 15 Elfstedentochten worden gehouden. De zwaarste is die van 1963, die in zware sneeuwbuien wordt gehouden. Bij de start vriest het 18 graden Celsius en niet meer dan één procent van de deelnemers haalt de finish. De laatste tocht van de eeuw, in 1997, is een stuk gemakkelijker. Winnaar Henk Angenent doet de tocht in bijna precies de helft van de tijd als de eerste winnaar in 1909.
Intussen heeft de Elfstedentocht een magische uitstraling gekregen met een fabelachtige zeggingskracht. Over de tocht van 1963 raken de mensen niet uitgepraat. Dat komt mede doordat de televisie er uitgebreid verslag van doet, zodat heel Nederland kan mee genieten. Wat ook meespeelt, is dat de mensen na 1963 maar liefst 22 jaar moeten wachten op de volgende editie, die van 1985. Ook dat draagt bij aan de mythe. Niemand weet van te voren wanneer er weer een tocht gereden kan worden.En zo is de Elfstedentocht uitgegroeid tot een superevenement. In 1997 staat er 250.000 man publiek langs het ijs en niet minder dan negen miljoen mensen zien de gebeurtenis op de televisie. Elementen als ‘Blikvaart’, ‘Bartlehiem’, en ‘Bonkevaart’ zijn rituelen in het ondergaan van de Friese wintersensatie. De Elfstedentocht is een beeldmerk geworden voor de provincie.
Tegenwoordig is er bijna geen sport of hij heeft zijn eigen Elfstedentocht. Fietsen, wandelen, roeien, het kan allemaal langs dezelfde, ruim 200 kilometer lange route. Er is echter maar één echte Elfstedentocht en die wordt misschien dit jaar gereden.
Frysk
Jo hawwe helden, stjerren en idoalen – en jo hawwe alvestêdewinners. Dat lêste is wierskynlik de heechst helbere status yn Fryslân. Yn hûndert jier tiid hat de Alvestêdetocht him ûntwikkele fan ‘gewoan’ in lange reedriderstocht ta it meast massale, bekende, sels mytyske evenemint yn de provinsje. Oer in Alvestêdetocht wurdt jierrenlang neipraat, en alle dielnimmers kinne rekkenje op grutte sympaty en bewûndering. De populariteit fan it reedriden hat fansels te krijen mei de moaie winterske lânskippen dy’t dêr by hearre. Mar ek de sosjale betsjutting fan it reedriden is grut: op it iis is elkenien gelyk.
Op âlde, 17e ieuske skilderijen fan de Hollandse meesters kinst al de prachtichste wintergesichten sjen, mei grutte kloften minsken dy’t har fermeitsje op it iis. Jong en âld, heech en leech, man en frou fermeitsje har op de smelle izers. Reedride bringt minsken by inoar en skept in bân. Op redens is it gesellich, mar is der ek kompetysje: wa rydt it hurdst of it moaist
Al yn 1763 meldt de Historische Beschryvinghe van Friesland dat it sa no en dan gebeure koe dat goeie reedriders op ien dei alle alve stêden by del rieden. En der binne stoere ferhalen bekend oer barre winters mei legendaryske hurdriders yn de 18e en 19e ieu.De Vereniging De Friesche Elf StedenYn 1909 wurdt op inisjatyf fan sportpromoter Pim Mulier fan Wytmarsum de earste offisjele Alvestêdetocht holden. Dizze tocht wurdt organisearre troch de Friese IJsbond. Trijeëntweintich reedriders begjinne oan de tocht, njoggen fan har helje de finish. De winner fan dizze alderearste echte Alvestêdetocht is de teologystudint Minne Hoekstra út Wergea. Hy is hast fjirtjin oeren ûnderweis om fan Ljouwert nei Ljouwert te kommen.
Twa wiken letter rjochtet de jonge Ljouwerter advokaat Mindert Evert Hepkema tegearre mei wat kompanen de Vereniging De Friesche Elf Steden op. De earste Alvestêdetocht dy’t de feriening útskriuwe kin is yn 1912. It wurdt in wedstryd én in toertocht. Yn totaal sille der yn de tweintichste ieu 15 Alvestêdetochten holden wurde. De swierste is dy fan 1963, dy’t yn dikke stosniebuien holden wurdt. By de start friest it 18 graden Celsius, en net mear as ien persint fan de dielnimmers hellet de finish. De lêste tocht fan de ieu, yn 1997, is in stik nofliker: winner Henk Angenent docht him yn hast persys de helte fan de tiid as de earste winner yn 1909.
Yntusken hat de Alvestêdetocht in magyske útstrieling krigen mei in fabelachtige sizzenskrêft. Oer de tocht fan 1963 reitsje de minsken net útpraat. Dat komt mei omdat de televyzje der útgebreid ferslach fan docht, sadat hiel Nederlân meigenietsje kin. Wat ek meispilet is dat de minsken nei 1963 leafst 22 jier wachtsje moatte op de folgjende edysje, dy fan 1985. Ek dat draacht by oan de myte: nimmen wit yn it foar wannear’t der wer in tocht riden wurde kin.En sa is de Alvestêdetocht útgroeid ta in super-evenemint. Yn 1997 stiet 250.000 man publyk lâns it iis, en net minder as njoggen miljoen minsken sjogge it barren op televyzje. Eleminten as ‘Blikfeart’, ‘Bartlehiem’ en ‘Bonkefeart’ binne rituelen yn it ûndergean fan de Fryske wintersensaasje. De Alvestêdetocht is in byldmerk wurden foar de provinsje.
Tsjintwurdich is der hast gjin sport of hy hat syn eigen Alvestêdetocht. Fytse, kuierje, roeie, it kin allegear lâns dyselde, dik 200 kilometer lange rûte. De Alvestêdetocht wurd dit jier net riden.
Al in 1763 meldt de Historische Beschryvinghe van Friesland dat het zo nu en dan kon gebeuren dat goede schaatsers op een dag alle elf steden langs reden. En er zijn stoere verhalen bekend over barre winters met legendarische hardrijders in de 18e en 19e eeuw.De Vereniging De Friesche Elf StedenIn 1909 wordt op initiatief van sportpromotor Pim Mulier uit Witmarsum de eerste officiële Elfstedentocht gehouden. Deze tocht wordt georganiseerd door de Friese IJsbond. Drieëntwintig schaatsers beginnen aan de tocht, negen van hen halen de finish. De winnaar van deze allereerste echte Elfstedentocht is de theologiestudent Minne Hoekstra uit Wergea. Hij is bijna veertien uren onderweg om van Leeuwarden naar Leeuwarden te komen.
Twee weken later richt de jonge Leeuwarder advocaat Mindert Evert Hepkema samen met een paar kompanen de Vereniging De Friesche Elf Steden op. De eerste Elfstedentocht die de vereniging kan uitschrijven is in 1912. Het wordt een wedstrijd én toertocht. In totaal zullen er in de twintigste eeuw 15 Elfstedentochten worden gehouden. De zwaarste is die van 1963, die in zware sneeuwbuien wordt gehouden. Bij de start vriest het 18 graden Celsius en niet meer dan één procent van de deelnemers haalt de finish. De laatste tocht van de eeuw, in 1997, is een stuk gemakkelijker. Winnaar Henk Angenent doet de tocht in bijna precies de helft van de tijd als de eerste winnaar in 1909.
Intussen heeft de Elfstedentocht een magische uitstraling gekregen met een fabelachtige zeggingskracht. Over de tocht van 1963 raken de mensen niet uitgepraat. Dat komt mede doordat de televisie er uitgebreid verslag van doet, zodat heel Nederland kan mee genieten. Wat ook meespeelt, is dat de mensen na 1963 maar liefst 22 jaar moeten wachten op de volgende editie, die van 1985. Ook dat draagt bij aan de mythe. Niemand weet van te voren wanneer er weer een tocht gereden kan worden.En zo is de Elfstedentocht uitgegroeid tot een superevenement. In 1997 staat er 250.000 man publiek langs het ijs en niet minder dan negen miljoen mensen zien de gebeurtenis op de televisie. Elementen als ‘Blikvaart’, ‘Bartlehiem’, en ‘Bonkevaart’ zijn rituelen in het ondergaan van de Friese wintersensatie. De Elfstedentocht is een beeldmerk geworden voor de provincie.
Tegenwoordig is er bijna geen sport of hij heeft zijn eigen Elfstedentocht. Fietsen, wandelen, roeien, het kan allemaal langs dezelfde, ruim 200 kilometer lange route. Er is echter maar één echte Elfstedentocht en die wordt misschien dit jaar gereden.
Frysk
Jo hawwe helden, stjerren en idoalen – en jo hawwe alvestêdewinners. Dat lêste is wierskynlik de heechst helbere status yn Fryslân. Yn hûndert jier tiid hat de Alvestêdetocht him ûntwikkele fan ‘gewoan’ in lange reedriderstocht ta it meast massale, bekende, sels mytyske evenemint yn de provinsje. Oer in Alvestêdetocht wurdt jierrenlang neipraat, en alle dielnimmers kinne rekkenje op grutte sympaty en bewûndering. De populariteit fan it reedriden hat fansels te krijen mei de moaie winterske lânskippen dy’t dêr by hearre. Mar ek de sosjale betsjutting fan it reedriden is grut: op it iis is elkenien gelyk.
Op âlde, 17e ieuske skilderijen fan de Hollandse meesters kinst al de prachtichste wintergesichten sjen, mei grutte kloften minsken dy’t har fermeitsje op it iis. Jong en âld, heech en leech, man en frou fermeitsje har op de smelle izers. Reedride bringt minsken by inoar en skept in bân. Op redens is it gesellich, mar is der ek kompetysje: wa rydt it hurdst of it moaist
Al yn 1763 meldt de Historische Beschryvinghe van Friesland dat it sa no en dan gebeure koe dat goeie reedriders op ien dei alle alve stêden by del rieden. En der binne stoere ferhalen bekend oer barre winters mei legendaryske hurdriders yn de 18e en 19e ieu.De Vereniging De Friesche Elf StedenYn 1909 wurdt op inisjatyf fan sportpromoter Pim Mulier fan Wytmarsum de earste offisjele Alvestêdetocht holden. Dizze tocht wurdt organisearre troch de Friese IJsbond. Trijeëntweintich reedriders begjinne oan de tocht, njoggen fan har helje de finish. De winner fan dizze alderearste echte Alvestêdetocht is de teologystudint Minne Hoekstra út Wergea. Hy is hast fjirtjin oeren ûnderweis om fan Ljouwert nei Ljouwert te kommen.
Twa wiken letter rjochtet de jonge Ljouwerter advokaat Mindert Evert Hepkema tegearre mei wat kompanen de Vereniging De Friesche Elf Steden op. De earste Alvestêdetocht dy’t de feriening útskriuwe kin is yn 1912. It wurdt in wedstryd én in toertocht. Yn totaal sille der yn de tweintichste ieu 15 Alvestêdetochten holden wurde. De swierste is dy fan 1963, dy’t yn dikke stosniebuien holden wurdt. By de start friest it 18 graden Celsius, en net mear as ien persint fan de dielnimmers hellet de finish. De lêste tocht fan de ieu, yn 1997, is in stik nofliker: winner Henk Angenent docht him yn hast persys de helte fan de tiid as de earste winner yn 1909.
Yntusken hat de Alvestêdetocht in magyske útstrieling krigen mei in fabelachtige sizzenskrêft. Oer de tocht fan 1963 reitsje de minsken net útpraat. Dat komt mei omdat de televyzje der útgebreid ferslach fan docht, sadat hiel Nederlân meigenietsje kin. Wat ek meispilet is dat de minsken nei 1963 leafst 22 jier wachtsje moatte op de folgjende edysje, dy fan 1985. Ek dat draacht by oan de myte: nimmen wit yn it foar wannear’t der wer in tocht riden wurde kin.En sa is de Alvestêdetocht útgroeid ta in super-evenemint. Yn 1997 stiet 250.000 man publyk lâns it iis, en net minder as njoggen miljoen minsken sjogge it barren op televyzje. Eleminten as ‘Blikfeart’, ‘Bartlehiem’ en ‘Bonkefeart’ binne rituelen yn it ûndergean fan de Fryske wintersensaasje. De Alvestêdetocht is in byldmerk wurden foar de provinsje.
Tsjintwurdich is der hast gjin sport of hy hat syn eigen Alvestêdetocht. Fytse, kuierje, roeie, it kin allegear lâns dyselde, dik 200 kilometer lange rûte. De Alvestêdetocht wurd dit jier net riden.